VIỆN NCTK TRƯỜNG HỌC VÀ GIÁO DỤC STEM – PHẦN 4: XÂY DỰNG SÂN CHƠI CÔNG NGHỆ VÀ HÀNH TRANG HƯỚNG NGHIỆP

        Một nền giáo dục toàn diện và hiện đại không dừng lại ở lớp học. Trí tuệ cùng năng lực sáng tạo của thế hệ trẻ sẽ được củng cố và phát huy khi các em có cơ hội đem những dòng code, những mô hình Robot tự tay lắp ráp bước ra đối mặt với các thách thức của cuộc sống. Trong bối cảnh khoa học công nghệ thay đổi không ngừng, Viện Nghiên cứu Thiết kế Trường học (Bộ GD&ĐT) cùng các Đối tác mang trong mình một mục tiêu: Chung tay hành động cùng các nhà trường và bậc phụ huynh để xây dựng một bệ phóng giáo dục hoàn chỉnh. Chúng tôi không chỉ cung cấp tri thức, mà còn kiến tạo những sân chơi công nghệ bình đẳng – nơi mọi học sinh đều có cơ hội trải nghiệm, định hướng nghề nghiệp thực chất và chuẩn bị hành trang vững chắc để tự tin trở thành nguồn nhân lực công nghệ cao của tương lai.

        1. Thực chiến để bứt phá: Đáp ứng yêu cầu của thời đại mới

        Sứ mệnh cốt lõi của giáo dục STEM là giải quyết hiệu quả các bài toán thực tiễn của thời đại. Trước làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, sự ra đời của Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, cùng Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã mở ra một định hướng chiến lược mới đầy hứa hẹn.

        Nhằm hiện thực hóa tầm nhìn lớn lao đó, Viện Nghiên cứu Thiết kế Trường học chủ trương tổ chức các hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp thực tiễn. Chúng tôi mong muốn tạo cơ hội tối đa cho học sinh phổ thông được tiếp cận, trải nghiệm và ứng dụng trực tiếp công nghệ robotics – tự động hóa ngay trong đời sống thực tế. Qua đó, những kiến thức lý thuyết trong nhà trường sẽ được chuyển hóa thành các giải pháp hữu ích, khơi dậy niềm đam mê khoa học và khát khao cống hiến trong mỗi học sinh.

        2. Sân chơi ORC: Xóa bỏ rào cản tài chính, bình đẳng cơ hội tiếp cận

        Từ lâu, các cuộc thi Robotics thường được coi là sân chơi “đắt đỏ”, nơi những học sinh có điều kiện kinh tế thuận lợi mới có thể tham gia. Để thay đổi góc nhìn đó, Viện Nghiên cứu Thiết kế Trường học chủ trì tổ chức Cuộc thi Open Robotics Challenge (ORC) – giải pháp đào tạo và thi đấu Robotics hoàn toàn miễn phí dành cho học sinh, sinh viên.

        Chúng tôi nỗ lực để tạo ra một sân chơi công bằng, nhân văn thông qua chính sách hỗ trợ thiết bị toàn diện:

          - Hỗ trợ cho cơ sở: Các đơn vị trường học và địa phương tham gia Cuộc thi ORC sẽ được hỗ trợ cho mượn thiết bị hoàn toàn miễn phí.

          - Tối ưu hóa điều kiện tập luyện: Học sinh được mượn robot và sân thi đấu để thực hành, sáng tạo mà không phải lo lắng về chi phí.

          - Lan tỏa giá trị nhân văn: Đây là một chiến dịch giáo dục phi lợi nhuận nhằm tháo gỡ rào cản kinh tế, để không một tài năng trẻ nào bị bỏ lại phía sau vì thiếu tiếp cận công cụ học tập.

Sân chơi ORC - cơ hội cho các em học sinh sáng tạo, khám phá và tỏa sáng

        3. Lộ trình thi đấu quy mô, bài bản và chuyên nghiệp

        Để nuôi dưỡng tài năng một cách bền vững, sân chơi ORC được thiết kế với tính kế thừa cao và phân luồng chuyên nghiệp, bám sát hành trình phát triển tâm sinh lý của học sinh sinh viên:

          - Hệ thống giải đấu liên cấp: Cuộc thi được chia thành 3 bảng đấu bao gồm: Bảng ORC Junior dành cho học sinh Tiểu học; Bảng ORC Explorer là thử thách vươn tầm dành cho học sinh THCS và THPT; Bảng ORC Master quy tụ những tài năng xuất sắc nhất từ khối THCS, THPT đến sinh viên Đại học.

          - Mạng lưới phủ sóng toàn quốc: Chúng tôi đưa ORC đến mọi miền Tổ quốc với lịch trình giải đấu liên tục trong năm, trải dài từ khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, Nam Trung Bộ, Miền Trung và Tây Nguyên, cho đến Miền Bắc và Đông Nam Bộ.

          - Lan tỏa qua không gian số: Bên cạnh các giải đấu trực tiếp, các vòng thi ORC Online toàn quốc cũng được tổ chức hàng năm, trước khi khép lại bằng vòng Chung kết Toàn quốc vào dịp hè. Mạng lưới công nghệ trải rộng này giúp học sinh từ thành thị đến nông thôn đều được trao cơ hội cọ xát và trưởng thành.

        4. Hướng nghiệp từ thực chiến: Hành trang của những nhà sáng lập tương lai

        Đích đến cuối cùng của các cuộc thi không dừng lại ở những tấm huy chương, mà là những giá trị thực chất các em mang theo vào đời. Thông qua áp lực tích cực của một giải đấu chuyên nghiệp, học sinh đang tự chuẩn bị cho mình hành trang để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao:

          - Rèn luyện Kỹ năng Thế kỷ 21: Quá trình chuẩn bị và thi đấu giúp các em phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác nhóm, tinh thần lãnh đạo và khả năng giao tiếp hiệu quả dưới áp lực cao.

          - Ghi nhận và ươm mầm tài năng: Bên cạnh các phần thưởng bằng tiền mặt và hiện vật (robot, bộ kit STEM), các đội thi xuất sắc sẽ được Viện Nghiên cứu Thiết kế Trường học trực tiếp cấp Giấy khen của đơn vị trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là những điểm sáng giá trị trong hồ sơ học thuật, giúp các em tự tin ứng tuyển vào các trường đại học công nghệ hàng đầu trong và ngoài nước, cũng như phát triển sự nghiệp sau này.

          - Vinh danh và lan tỏa: Các em không chỉ thi đấu cho bản thân, mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của cộng đồng STEM, trở thành những gương mặt tiêu biểu truyền cảm hứng mạnh mẽ.

        Trường học kiến tạo nền tảng, và những trải nghiệm cọ xát thực tế rèn giũa nên bản lĩnh của các chuyên gia công nghệ tương lai. Sự đồng hành của Viện Nghiên cứu Thiết kế Trường học và các Đối tác thông qua hệ thống giải đấu ORC phi lợi nhuận là lời khẳng định cho khát vọng cống hiến vì sự nghiệp giáo dục nước nhà. Chúng tôi mong muốn được đồng hành cùng quý nhà trường, quý phụ huynh nhằm gỡ bỏ rào cản tài chính, để càng ngày càng có nhiều học sinh được tự do nuôi dưỡng đam mê, sẵn sàng trở thành lực lượng nòng cốt đưa đất nước vươn ra biển lớn.