Giáo dục STEAM tại Việt Nam và trên Thế giới

 Khác với giáo dục truyền thống chú trọng vào việc ghi nhớ công thức và lý thuyết từ sách vở, giáo dục STEAM là phương pháp giáo dục tích hợp tân tiến và mang tính ứng dụng cao. STEAM là từ viết tắt của các bộ môn Khoa học (Science), Công nghệ (Technology), Kỹ thuật (Engineering), Nghệ thuật (Arts) và Toán học (Mathematics).

STEAM là phương pháp giáo dục mới với lối học chủ động, áp dụng kiến thức vào thực hành. Cách học này không chỉ giúp học sinh có được kiến thức đa ngành, hiểu được sự liên kết giữa các môn học mà còn xây dựng kỹ năng, tư duy cần thiết cho Thế kỷ 21 như sáng tạo - đổi mới, tư duy phân tích, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, truyền đạt - giao tiếp thông qua các dự án thực tế.

   Phương pháp giáo dục STEAM bắt đầu xuất hiện từ những năm 90 tại Mỹ và phổ biến hơn vào khoảng đầu những năm 2000, sau đó tiếp tục lan rộng đến các nước tiên tiến khác như Anh, Úc, Đức, Phần Lan, Canada,… Phương pháp giáo dục này chú trọng vào việc cung cấp cho thế hệ trẻ tương lai những kỹ năng, tư duy cốt lõi, kiến thức đa ngành để giải quyết các vấn đề thực tế của doanh nghiệp và xã hội một cách hiệu quả. Với mục đích thiết thực như vậy, giáo dục STEAM hiện đang được rất nhiều quốc gia lớn trên Thế giới triển khai giảng dạy cho các thế hệ tương lai. Những thế hệ này được kỳ vọng sẽ có đủ năng lực để đưa ra các giải pháp sáng tạo và đổi mới tích cực trong mọi lĩnh vực, ngành nghề, đóng góp cho sự phát triển thịnh vượng của quốc gia.

   Bill Gates cũng đã nhấn mạnh về phương pháp giáo dục STEAM khi phát biểu trước Thượng Nghị Viện Mỹ: “Chúng ta không thể duy trì được nền kinh tế dẫn đầu toàn cầu trừ khi chúng ta xây dựng được lực lượng lao động có kiến thức về toán học, khoa học, kỹ thuật và kỹ năng để sáng tạo”. Ngoài ra, cựu Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ - Donald Trump đã có lễ ký một bản ghi nhớ của tổng thống về kế hoạch chiến lược 5 năm cho giáo dục STEAM ngay khi ông vừa nhậm chức vào năm 2017.

Giáo dục STEAM tại Việt Nam

   Không chỉ ở phương Tây, giáo dục STEAM cũng rất phổ biến tại các quốc gia châu Á như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc,.... trong đó bao gồm cả Việt Nam.

   Hiện nay, Bộ GD&ĐT Việt Nam đã có kế hoạch triển khai rộng rãi giáo dục STEAM vào chương trình phổ thông toàn quốc trong thời gian tới. Các trường quốc tế và công lập trọng điểm đã được bố trí phòng học, câu lạc bộ STEAM và mở nhiều lớp học ngoại khoá STEAM nhằm giúp các học sinh, giáo viên và cả phụ huynh làm quen với phương pháp giáo dục này. Ngoài ra, nhiều trường học và Sở GD&ĐT tại các tỉnh thành đã chủ động phối hợp với Bộ GD&ĐT để thiết kế các tiết học ngoài giờ lên lớp và dự án STEAM cho học sinh tham gia ngay tại trường.

Hình: Một buổi học STEAM tại Vinschool

   Bên cạnh đó, Việt Nam còn thúc đẩy sự phát triển của giáo dục STEAM thông qua việc phối hợp với các công ty đa quốc gia, công ty nước ngoài, tổ chức nhiều dự án và cuộc thi STEAM như: ngày hội STEAM, thi tiếng Anh qua dự án STEAM, thi Robot cho học sinh các cấp,... thu hút được sự quan tâm của cả phụ huynh, học sinh. Nhiều học sinh đã đại diện Việt Nam tham gia các cuộc thi STEAM tại Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore và đạt được nhiều giải thưởng.

   Có thể thấy, giáo dục STEAM đang nhận được rất nhiều sự quan tâm từ cộng đồng giáo dục Việt Nam cũng như Thế giới. Đây là một phương pháp giáo dục mới mẻ và tiến bộ, sẽ đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển của những mầm non tương lai quốc gia trong thời đại Công nghệ 4.0 - thời đại với đa dạng hướng ngành nghề và vô vàn phương tiện để trẻ có thể tiếp cận và phát triển bản thân.